KUYUMCULUK

Altın kolay işlene, yüksek değerli, paslanmaz metalik bir elementtir. Bilinen yazılı kayıtlara göre M.Ö. 3200 yıllarında Mısır darphanelerinde para olarak basılmıştır.
Anadolu ve Gaziantep yöresinde M.Ö. III. Yüzyılda Romalılar döneminde altına rastlanmaktadır. Daha önceleri Orta Asya’da yaşayan İskit Türkleri’nin de (M.Ö. 1000’li yıllarda) altıncılıkla uğraştıkları bilinmektedir.

 Türklerin Müslümanlığı kabul etmeleriyle altın eşya yapımı azaldı. Gaziantep Cumhuriyet’ten önce il olmadığı için il merkezi olan Halep’ten getirilen altınlar burada satılırdı. Gemolojist Nuri DURUCU’dan alınan bilgilere göre Dağlayan, Davoyan, Pancaryan, Nezaretyan aileleri Antep’te kuyumculuk yapan Ermeni Ailelerinin en ünlüleriydi. Bu ailelerin fertlerinin Kurtuluş Savaşı sonunda Türkiye’yi terk etmesiyle birlikte kuyumculuk bölgede çok zayıflamıştır. 1918 yılında Medine’den gelen   aslen Türkistanlı bir usta olan Sait TÜRKİSTANLI’nın gayretiyle kuyumculuk mesleği yavaş yavaş yeniden canlanmaya başlamış, Sait TÜRKİSTANLI, ilk önce gümüşçülükle işe başlamıştır. Meslekle ilgili olarak yetiştirdiği ustalar arasında Şükrü ELBAY, İbrahim Halil, Mehmet FAZLI, Kemal SERENGİL, Kırıkhan’lı Hilmi AŞUR ve daha bir çok isi saymak mümkündür. Gene Nuri DURUCU’dan ve Gaziantep Kuyumcular Odasından alınan bilgilere göre Gaziantepli kuyumcular; halka, renkli taşlı, yakut, zümrüt, firuze ve benzeri renkli taşlı yüzük,çöp, telkari, yılanlı, burmalı, çakma ve benzeri bilezik, kemer ve daha bir çok çeşit altın takı imalatı yapmışlar ve talebe uygun olarak da yapmaya devam etmektedirler. Buna rağmen Cumhuriyet döneminde 19510’li yıllara kadar altın takılar genel olarak dışarıda imal ettirilip Gaziantep’te satılırdı.

 Kuyumculuğun merkezi sayılan İstanbul ve diğer büyük illerde altından üretilen süs ve takılar, 18 ve daha düşük ayarlı altından(yeşil altın) takılar üretilip satılırken, Gaziantep’te kuyumcuların ürettiği takılar 22 ayar denen ve 916 milyem olan altından imal edilmektedir. Özellikle son yıllarda Gaziantepli imalatçılar ürettikleri mamullerine TSE belgesi olduğunu gösteren kendi damgalarını vurmaktadır. Bu işlem hem esnaf, hem de tüketici tarafından güven içerisinde Gaziantep altınının, alınıp satılmasını sağlamıştır.
Gaziantepli kuyumcu esnaf ve sanatkar 1972 yılında dernek olarak 1976 yılından sonra da oda olarak teşkilatlanmış olup, mesleklerin dayanışma içerisinde sürdürmektedir.

Bugün Gaziantep’te 400 civarında vitrin kuyumcusu 60 civarında halatçısı ile odaya kayıtlı 568 kuyumcu, 500 civarında işyeri ve bu işyerlerinde çalışan 2000 civarında insanıyla Gaziantep ekonomisindeki yarini almıştır. Yapılmakta olan çalışmalarla Türkiye’deki yerini daha ileri noktalara getireceği görülmektedir.

1995 yılında Kuyumcular Odası Başkanlığı yapan ve halen S.S. Öz Kuyumcular Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi Başkanı olan İbrahim Halil KAYGISIZ döneminde “Gold Center” denilen Altın Merkezinin temeli atılmış ve inşaatın 1999 yılı içerisinde bitirileceği ifade edilmiştir. İçinde 280 dükkan, 4 adet fast food, idare bölümü, kreş, mescit, 200 kişilik toplantı salonu, analiz laboratuarı , sığınak, 800 araçlık otopark, bazı diğer birimler ve panoramik asansör bulunmaktadır. Gaziantep’teki kuyumcu esnafını bünyesinde toplayacak olan bu yapı sayesinde ilimizde altın borsası kurulacak ve İpek Yolunun önemli bir noktasında bulunan şehir, finans merkezi haline gelecektir.